بزرگ شدن خوش خیم پروستات، پروستات بزرگ شده، پریاختگی خوش خیم پروستات که اغلب به صورت مختصر به صورت BPH عنوان می شود، نام های مختلف این بیماری می باشند.
درباره پروستات
پروستات یک غده است که، در مردان جوان، به اندازه یک گردو است و وزنی حدود 25 گرم دارد. این غده دقیقاً زیر مثانه قرار گرفته و در نقطه ای که از مثانه به آلت تناسلی مرد می رسد میزراه را احاطه می کند.
وظیفه اصلی این غده تولید ترشحی است که زمان انزال همراه با اسپرم به درون میزراه ریخته می شود. در بیشتر مردان همراه با افزایش سن اندازه غده پروستات نیز به طور یکنواخت و پیوسته رشد کرده و بزرگ می شود. این رشد همان بزرگ شدن خوش خیم پروستات است.
پروستات از غده ها، بافت عضلانی و بافت اتصال دهنده تشکیل شده است. غده پروستات عضلاتی دارد که ارادی نیستند و می توانند بر روی جریان ادرار تأثیر غیرمستقیم داشته باشند. همانطور که غده پروستات رشد کرده و بزرگ می شود، میزراه منقبض شده و تنگ می شود در نتیجه ادرار به سختی از این مجرا عبور می کند. این همان زمانی است که فرد دچار مشکل می شود. احساس اینکه مثانه به طور کامل تخلیه نشده، کاهش جریان ادرار و داشتن مشکل هنگام دفع ادرار می تواند از علائم احتمالی بزرگ شدن خوش خیم پروستات باشد. این دردها می تواند علائم بیماری های دیگری نیز باشد به همین دلیل باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.
بررسی توسط پزشک عمومی
معالجه علائم بزرگ شدن خوش خیم پروستات هم آسان است و هم سریع انجام می شود. یک پزشک عمومی در مرکز بهداشت می تواند این بیماری را تشخیص دهد. اگر پزشک عمومی ضمن تشخیص خود مشکوک به بیماری غده پروستات شد که نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد، بهتر است بیمار را به یک متخصص بیماری های دستگاه ادرار که در این زمینه تخصص دارد ارجاع نماید. به منظور پیدا کردن علت این دردها، پزشک عمومی در ابتدا یک بررسی اولیه انجام می دهد که به طور معمول شامل بعضی از موارد زیر است:
تاریخچه پزشکی بیمار، از جمله یک معاینه فیزیکی – پزشک در مورد مصرف دارو، علائمی که اخیراً در بیمار وجود داشته و سایر علائم سؤال می کند. بعد از صحبت با بیمار معمولاً قلب، شش ها، شکم و فشارخون بیمار را مورد معاینه قرار می دهد.
لمس راست روده – پزشک با معاینه راست روده به وسیله دست پروستات را لمس می کند. پروستات سالم صاف، محکم و الاستیک است.
نمودار ادرار – به بیمار پرسشنامه ای داده می شود که باید در آن تعداد دفعات و مقدار دفع ادرار و همینطور مدت زمان دفع اولین یکدهم لیتر ادرار را در آن یادداشت نماید.
فرم علائم – این فرم شامل سؤالاتی در مورد علائمی که بیمار در ماه های اخیر داشته می شود.
نمونه ادرار – همراه با سایر آزمایشات بر روی ادرار نیز آزمایش می شود تا از وجود باکتری در ادرار مطلع شوند
نمونه خون – اگر پزشک تشخیص دهد از خون هم نمونه ای گرفته می شود تا مقدار PSA و همینطور عملکرد کلیه مورد بررسی قرار گیرد.
معالجه با دارو
در ابتدا توصیه می شود معالجه با استفاده از داروی آلفا بلاکر انجام شود. داروی آلفا بلاکر موجب می شود عضلات پروستات شل شده در نتیجه میزراه منقبض و تنگ نشود. مزیت استفاده از داروی آلفا بلاکر این است که این دارو تأثیر سریعی دارد، طی دو تا چهار هفته تأثیر آن مشاهده می شود، و معالجه با این دارو ربطی به اندازه پروستات ندارد. داروی آلفا بلاکر تأثیرات جانبی بسیار کم و خفیفی دارد. شایع ترین این تأثیرات عبارتند از سرگیجه، سردرد، مشکلات گوارشی و خستگی. این تأثیرات جانبی معمولاً در ابتدای معالجه وجود دارند و با گذشت زمان برطرف می شوند. در این روش معالجه تأثیر جانبی شدید وجود ندارد.
همچنین بزرگ شدن خوش خیم پروستات از طریق استفاده از داروی مهارکننده آلفا ردوکتاز-5 نیز قابل معالجه است. این معالجه بر روی هورمون های غده پروستات تأثیر می گذارد. تأثیر معالجه از طریق استفاده از داروی مهارکننده آلفا ردوکتاز-5 به سه تا شش ماه زمان نیاز دارد. مهارکننده آلفا ردوکتاز-5 اندازه پروستات را کاهش می دهد و مزیت استفاده از این روش معالجه این است که خطر جراحی را که ممکن است در آینده لازم باشد کاهش می دهد. این معالجه در صورت بزرگ شدن پروستات مؤثر است. شایع ترین تأثیر جانبی این روش معالجه ناتوانی جنسی و کاهش میل جنسی است. با قطع شدن مصرف دارو تأثیرات جانبی آن نیز برطرف می شود.
جراحی
جراحی شکل واقعی و مؤثر معالجه بزرگ شدن خوش خیم پروستات است و برای زمانی توصیه می شود که بزرگ شدن پروستات موجب گرفتگی مجاری ادراری شده باشد، بر روی کلیه ها تأثیر گذاشته، خونریزی از پروستات یا عفونت های مجاری ادراری مکرر دیده شود.
شایع ترین روش TURP (برش ترامیزراهی پروستات) است. هدف این روش و سایر روش های جراحی کاهش اندازه پروستات با خارج کردن بافت پروستات است. برگشت جراحی جزء تأثیرات جانبی این روش معالجه است و می تواند ناتوانی جنسی را نیز به دنبال داشته باشد.